Dodatek pielęgnacyjny a zasiłek pielęgnacyjny 2026: różnice

Dwa świadczenia o prawie tej samej nazwie, dwie różne instytucje i dwie różne kwoty. Rodziny często składają wniosek o oba i potem oddają pieniądze. Poniżej wyjaśniamy, czym różni się dodatek pielęgnacyjny od zasiłku pielęgnacyjnego i które z nich należy się twojemu rodzicowi.

Dodatek pielęgnacyjny a zasiłek pielęgnacyjny: tabela różnic

	Dodatek pielęgnacyjny	Zasiłek pielęgnacyjny
Kwota w 2026	366,68 zł (od 1 marca 2026)	215,84 zł
Kto wypłaca	ZUS (rolnikom KRUS), razem z emeryturą lub rentą	Gmina: urząd, OPS/MOPS albo CUS
Dla kogo	Emeryt lub rencista po 75. roku życia albo całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji	Osoba po 75. roku życia, osoba od 16 lat ze znacznym stopniem niepełnosprawności, dziecko z niepełnosprawnością
Czy trzeba mieć emeryturę	Tak	Nie
Wniosek	Po 75. roku życia nie trzeba. Wcześniej wniosek i zaświadczenie lekarskie OL-9	Tak, zawsze
Dochód	Bez znaczenia	Bez znaczenia
Podwyżki	Co roku od 1 marca, razem z emeryturami	Weryfikacja co 3 lata, kwota bez zmian od 1 listopada 2019
Kiedy nie przysługuje	Pobyt w ZOL lub ZPO dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu	Pobyt w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, np. DPS

Najważniejsza zasada: zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie, która ma prawo do dodatku pielęgnacyjnego (art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Nie wybierasz więc wyższego. Jeśli rodzic ma prawo do dodatku, zasiłku mieć nie może.

Ile wynosi dodatek pielęgnacyjny w 2026 roku

Od 1 marca 2026 roku dodatek pielęgnacyjny wynosi 366,68 zł miesięcznie. Wcześniej, od marca 2025 do lutego 2026 roku, było to 348,22 zł. Wzrost wynika z waloryzacji emerytur i rent wskaźnikiem 105,3%.

Kwota obowiązuje do końca lutego 2027 roku. Kolejna podwyżka przyjdzie z marcową waloryzacją, a nową kwotę ZUS poda w lutym. Inwalida wojenny całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji dostaje 550,02 zł.

Dodatek przychodzi razem z emeryturą, w tym samym przelewie. Na decyzji waloryzacyjnej ZUS wpisuje jego wysokość osobno.

Ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny w 2026 roku

Zasiłek pielęgnacyjny wynosi 215,84 zł miesięcznie. W 2026 roku kwota się nie zmieniła. Ostatnią podwyżkę rząd wprowadził 1 listopada 2019 roku, z 184,42 zł. Kwoty świadczeń rodzinnych rząd weryfikuje co trzy lata. Weryfikacja nie oznacza automatycznej podwyżki. Na 30 września 2026 roku rząd nie ogłosił nowej kwoty.

Kto dostanie dodatek pielęgnacyjny

ZUS przyznaje dodatek osobie, która ma prawo do emerytury lub renty i:

• ukończyła 75 lat, albo
• jest całkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji według orzeczenia lekarza orzecznika ZUS.

Po 75. urodzinach nie trzeba składać żadnych dokumentów. ZUS sam przyznaje dodatek i zaczyna go wypłacać z emeryturą. Jeśli rodzic skończył 75 lat, a na odcinku lub w decyzji nie widzisz dodatku, zadzwoń do ZUS albo sprawdź konto na PUE/eZUS.

Kto dostanie zasiłek pielęgnacyjny

Gmina przyznaje zasiłek:

• osobie, która ukończyła 75 lat,
• osobie powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• osobie powyżej 16. roku życia z umiarkowanym stopniem, jeśli niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia,
• dziecku z orzeczeniem o niepełnosprawności.

W praktyce zasiłek dostają głównie osoby, które nie mają prawa do dodatku: bez emerytury, przed 75. rokiem życia ze znacznym stopniem niepełnosprawności, ale bez orzeczenia ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Kto dostaje co: przykłady

• Mama ma 78 lat i emeryturę z ZUS. Dostaje dodatek 366,68 zł z urzędu. Zasiłku pielęgnacyjnego nie dostanie.
• Tata ma 68 lat, emeryturę i znaczny stopień niepełnosprawności z powiatowego zespołu. Może dostać zasiłek z gminy (215,84 zł). Może też złożyć wniosek do ZUS o dodatek, ale dostanie go tylko wtedy, gdy lekarz orzecznik ZUS uzna go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Jeśli ZUS przyzna dodatek, zasiłek się kończy.
• Babcia ma 80 lat i nie ma polskiej emerytury. Dodatek jej nie przysługuje, bo to dodatek do emerytury. Może dostać zasiłek pielęgnacyjny.

Jak złożyć wniosek o dodatek pielęgnacyjny

1. Jeśli rodzic ma 75 lat, nic nie rób. Sprawdź tylko, czy dodatek jest wypłacany.
2. Jeśli jest młodszy, poproś lekarza prowadzącego o zaświadczenie o stanie zdrowia na druku OL-9. Zaświadczenie musi być wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku.
3. Złóż wniosek o dodatek pielęgnacyjny (druk EDP) w ZUS: w placówce, pocztą albo przez PUE/eZUS. Dołącz OL-9 i dokumentację medyczną, jeśli ją masz.
4. ZUS skieruje sprawę do lekarza orzecznika. Dodatek przyzna, jeśli orzecznik stwierdzi całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji.
5. Jeśli rodzic dotąd pobierał zasiłek pielęgnacyjny, od razu zawiadom gminę o przyznaniu dodatku.

Rolnik składa wniosek w KRUS, która wypłaca dodatek do swojej emerytury.

Jak złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny

1. Przygotuj orzeczenie o niepełnosprawności. Osoba po 75. roku życia orzeczenia nie potrzebuje.
2. Złóż wniosek w gminie właściwej dla miejsca zamieszkania: w urzędzie, OPS/MOPS albo CUS, pocztą albo online przez portal Emp@tia.
3. We wniosku podaj PESEL, numer konta i informację, czy ktoś z rodziny pracuje za granicą.
4. Zasiłek przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, na czas ważności orzeczenia. Przy orzeczeniu na stałe albo po 75. roku życia gmina przyznaje go na czas nieokreślony.

Wniosek za rodzica może złożyć członek rodziny. Jeśli rodzic sam nie podpisze wniosku, zapytaj w gminie, jakiego pełnomocnictwa potrzebują.

Co jeśli rodzic pobiera oba świadczenia

Tak się zdarza, najczęściej gdy ZUS przyzna dodatek z wyrównaniem za okres, w którym gmina już płaciła zasiłek. Wtedy ZUS potrąca z emerytury kwotę wypłaconego zasiłku i przekazuje ją gminie (art. 16 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Przepisy traktują to jako zwrot nienależnie pobranego świadczenia.

Jeśli wiesz, że rodzic dostanie dodatek, zawiadom gminę od razu. Unikniesz potrąceń i pisma o zwrocie.

Dodatek i zasiłek a inne świadczenia

• Świadczenie wspierające z ZUS można pobierać razem z dodatkiem albo z zasiłkiem pielęgnacyjnym. Ustawa o świadczeniu wspierającym ich nie wyklucza. Więcej: Świadczenie wspierające 2026.
• Bon senioralny też nie koliduje z żadnym z nich. Zobacz Bon senioralny 2026.
• Świadczenie pielęgnacyjne dla opiekuna na starych zasadach nie wyklucza zasiłku ani dodatku u osoby, nad którą sprawuje opiekę.

Ani dodatek, ani zasiłek nie opłacą opiekunki. Przy 366,68 zł to kilka godzin pomocy w miesiącu. Pełny przegląd pieniędzy na opiekę znajdziesz w artykule Płatna opieka nad rodzicem, a koszt pomocy w domu policzysz w kalkulatorze kosztów opieki.

Najczęstsze pytania

Czy dodatek pielęgnacyjny przysługuje automatycznie po 75. roku życia?

Tak, jeśli rodzic ma emeryturę lub rentę z ZUS. ZUS przyznaje dodatek z urzędu, bez wniosku i bez zaświadczenia lekarskiego.

Czy można mieć dodatek pielęgnacyjny i zasiłek pielęgnacyjny jednocześnie?

Nie. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Jeśli oba zostaną wypłacone za ten sam okres, ZUS potrąci kwotę zasiłku z emerytury.

Czy dodatek pielęgnacyjny zależy od dochodu?

Nie. Zasiłek pielęgnacyjny też nie.

Czy dodatek przysługuje w domu pomocy społecznej?

ZUS nie przyznaje dodatku osobie, która przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym albo pielęgnacyjno-opiekuńczym dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, np. w DPS.

Czy zasiłek pielęgnacyjny wzrośnie w 2027 roku?

Nie wiadomo. Kwotę zmienia rozporządzenie rządu po weryfikacji, a na 30 września 2026 roku nowej kwoty nie ogłoszono. Do czasu zmiany obowiązuje 215,84 zł.